Qanday joriy qilamiz (onboarding)

OTMni ulash — «kelishildi»dan «ishlayapti»gacha bo'lgan sakkiz bosqichli tushunarli yo'l. O'quv jarayonida hech narsani buzishning hojati yo'q — ControlAI allaqachon mavjud bo'lgan narsaga integratsiya qilinadi: kameralar allaqachon osilgan, videoregistrator allaqachon o'rnatilgan, dars jadvali allaqachon tuzilgan.

Bosqichma-bosqich

1. Audit

OTM auditoriyalari va infratuzilmasini tekshiramiz: kameralardagi ovoz sifati (alohida — katta ma'ruza zallarida), videoregistratorga kirish imkoniyati, yozuvlarning saqlanish muddati, internet tezligi, registrator soati (batafsil — «Universitetdan nima talab qilinadi» bobida). Natijada — nimani to'g'rilash kerakligi ro'yxati chiqadi.

2. Kerak bo'lgan joyda qo'shimcha o'rnatish

Ovoz zaif bo'lgan joylarda — birinchi navbatda katta ma'ruza auditoriyalarida — kameraning audio-kirishiga arzon tashqi mikrofon qo'yamiz; kerak bo'lsa, kamera va kirish sozlamalarini to'g'rilaymiz. Bu mayda, nuqtali ishlar, qayta jihozlash emas: auditoriyalarning o'ziga hech qanday yangi narsa o'rnatmaymiz.

3. Roziliklar va xabardor qilish

O'qituvchilardan rozilik olamiz va talabalarni darslarning yozilishi va tahlil qilinishi haqida xabardor qilamiz; talabalar voyaga yetgan bo'lgani uchun rozilik jarayoni soddaroq, ammo shaffoflik shart (batafsil — «Maxfiylik va ishonch» bobida). O'qituvchi uchun ControlAI — shaxsiy yordamchi: shaxsiy statistika, har bir darsning avtomatik xulosasi va subyektiv tekshiruvlar o'rniga adolatli baholash; jamoaga uni aynan shunday tanishtirish kerak.

4. Universitetni tizimga kiritamiz

Panelga OTM tuzilmasini kiritamiz: fakultetlar, auditoriyalar va kameralar, yo'nalishlar va kurslar, guruhlar (o'qitish tili bilan — o'zbek, rus yoki aralash, hisobotlar guruh tilida keladi), o'qituvchilar va, eng muhimi, semestrlik dars jadvali — uni HEMIS'dan yuklab olingan fayl orqali yoki panelda qo'lda kiritish mumkin. Aynan jadval yozuvlarning avtomatik olib kelinishini yoqadi. Shu bosqichda panelga taklifnomalar yuboriladi — dekanlarga, ichki ta'lim sifati nazorati bo'limiga, kafedra mudirlariga va o'qituvchilarga.

5. Metodikani sozlaymiz

Ichki ta'lim sifati nazorati bo'limi bilan birgalikda OTMning o'z dars kuzatuv varag'ini, o'quv dasturlari va sillabuslarini yuklaymiz, tekshiruv urg'ularini belgilaymiz. Endi «AI-nazoratchi» har bir darsni aynan shu OTMning standartlariga ko'ra baholaydi — xuddi ochiq dars kabi, faqat yilda bir-ikki marta emas, har kuni.

6. Sinov ishga tushirish: bitta auditoriya

Bitta auditoriyani to'liq ishga tushiramiz — jadval bo'yicha birinchi darslar, yozuvdan tayyor hisobotgacha — va rektorat hamda sifat bo'limi bilan birga jonli natijaga qaraymiz. Bu savollarni yechadi va hammasi kerakidek ishlayotganini ko'rsatadi.

7. Go-live

Tanlangan fakultetning qolgan auditoriyalarini ulaymiz. Shu paytdan boshlab ControlAI jadval bo'yicha barcha darslarni tahlil qiladi va natijalarni panelda ko'rsatadi.

8. Hamrohlik

Keyin OTM mustaqil ishlaydi, biz esa yonida bo'lamiz: jamoaga — rektoratdan kafedra mudirlarigacha — panelda qanday ishlashni ko'rsatamiz, (bizning xizmat rolimiz orqali) qayta ishlash jarayoni odatdagidek ketayotganini kuzatamiz, «Operatsiyalar» bo'limidagi vazifalarda yordam beramiz (kamera oflayn, mikrofon kerak va h.k.).

Muddatlarni nima belgilaydi

Asosiy vaqt audit va jihozdagi mayda-nuqtali ishlarga ketadi; OTMni tizimga kiritish va metodikani sozlash parallel boradi — shuning uchun aniq muddatni auditdan keyin aytamiz, u ishlar hajmiga bog'liq. Sinov ishga tushirish to'liq ishga tushirishdan oldingi xavflarni yo'qotadi, shu sababli go-live tinch o'tadi.

Nimadan boshlash: pilot

Kichikdan boshlashni taklif qilamiz — bitta fakultetning 5–10 ta auditoriyasida pilot, mohiyatan xuddi shu bosqichlar, faqat kichik miqyosda:

1. Infratuzilma auditi — tanlangan auditoriyalardagi kameralar, videoregistrator, ovoz;
2. Ulanish va dars jadvalini yuklash — fakultet tizimga kiritiladi, yozuv jadval bo'yicha yoqiladi;
3. Birinchi hisobotlar — rektorat va sifat bo'limi haqiqiy darslarda buning qanday ishlashini ko'radi: har bir dars o'tkazilganmi, taymingi, nutq metrikalari, to'ldirilgan kuzatuv varag'i.

Pilot o'quv jarayonini qayta qurishni talab qilmaydi va talabalar uchun hech narsani o'zgartirmaydi; uning natijalariga ko'ra OTM qolgan fakultetlarga kengaytirish haqida qaror qabul qiladi — prezentatsiyaga emas, balki o'z ma'lumotlariga tayangan holda.

---

Ushbu bobning asosiysi: joriy qilish — audit → mayda qo'shimcha o'rnatish ishlari → o'qituvchilar roziligi va talabalarni xabardor qilish → OTM va dars jadvalini kiritish → metodikani sozlash → bitta auditoriyada sinov ishga tushirish → fakultetni ishga tushirish → hamrohlik. O'quv jarayoni o'zgarmaydi; ControlAI allaqachon ishlayotgan narsaga integratsiya qilinadi. Boshlashning eng oson yo'li — bitta fakultetning 5–10 ta auditoriyasidagi pilot.

→ Keyingi: 14. Maxfiylik va ishonch — ma'lumotlar va roziliklar qanday himoyalanganligi.